وقتی نفت در ایران برای اولین بار کشف شد +تصاویر

در روز ۵ خرداد سال ۱۲۸۷ هجری شمسی برای نخستین بار یک گروه اکتشاف نفت، در شهرستان مسجد سلیمان استان خوزستان در پی ماه‌ها حفر چاه به نفت رسید.
 
مجله مراحم: “ویلیام ناکس دارسی” یک میلیونر استرالیایی، نخستین فردی بود که با روش‌های جدید روز و دستگاه‌های حفاری مکانیکی در ایران به اکتشاف نفت و حفر چاه پرداخت. او ابتدا گروهی فنی را به سرپرستی زمین‌شناسی به نام برلز استخدام و به ایران اعزام کرد. این گروه، پس از بررسی‌های زمین‌شناسی، گزارش رضایت‌بخشی داد. احتمال وجود نفت در حوالی قصر شیرین و شوشتر را زیاد و در دیگر نقاط امیدوارکننده دانست. پس از دریافت این گزارش، دارسی نماینده‌ای به نام ماریوت را در سال ۱۹۰۱ به دربار ایران فرستاد. ماریوت امتیاز اکتشاف و استخراج نفت در تمام ایران، به جز ایالات شمالی یعنی خراسان، مازندران، استرآباد (گرگان کنونی) و آذربایجان را از مظفرالدین شاه گرفت. مدت این امتیاز که بعد‌ها به «امتیاز دارسی» مشهور شد، ۶۰ سال و ابتدای آن از هشتم صفر ۱۳۱۹ قمری بود. به موجب امتیازنامه دارسی، وی تعهد کرده بود که ظرف مدت دو سال پس از عقد امتیاز شرکتی برای بهره‌برداری از امتیاز مزبور تشکیل دهد و پس از آن مبلغ بیست هزار لیره نقد و معادل بیست هزار لیره سهام شرکت مزبور را به دولت ایران تسلیم کند.
 
چند ماه پس از عقد این قرارداد، که از طرف ایران به امضای مظفرالدین شاه، امین‌السلطان، میرزا نصرالله مشیرالدوله و مهندس‌الممالک (نظام‌الدین غفاری) رسید، حفاری اولین چاه در محلی به نام چیاسرخ یا چاه سرخ، در شمال غرب قصر شیرین آغاز شد. کار حفاری به علت نبود راه و ناامنی به کندی پیش می‌رفت تا آنکه در تابستان ۱۹۰۳ در عمق ۵۰۷ متری به گاز و کمی نفت رسید. چاه دوم هم در همین ناحیه در عمقی مشابه به نفت رسید. بهره‌دهی این چاه در حدود ۱۷۵ بشکه در روز بود. دارسی با ارزیابی نتایج دریافت اگر در ناحیه چیاسرخ نفتی بیش از این مقدار هم بیابد به علت دوری از دریا و نبود امکان حمل به بازار مصرف، سودی عاید او نخواهد شد. ناحیه را ترک کرد و به خوزستان روی آورد.
 
در نیمه اول سال ۱۹۰۸ سرمایه شرکت رو به پایان بود و هنوز نفتی در منطقه خوزستان کشف نشده بود. روسای شرکت به مسئول عملیات دستور توقف عملیات را می‌دهند، ولی او که با توجه به اطلاعاتی که در محل به دست آورده بود، وضع را بهتر ارزیابی می‌کرد، چند روزی از اجرای دستور توقف خودداری کرد و به حفاری ادامه داد. در روز پنجم خرداد ۱۲۸۷ شمسی برابر با ۱۹۰۸ میلادی مته حفاری به لایه نفت‌دار برخورد و نفت با فشار از چاه فوران کرد. عمق چاه ۳۶۰ متر بود. دومین چاه که ۱۰ روز بعد به نفت رسید ۳۰۷ متر عمق داشت.  
 
پس از کشف نفت در ایران در سال ۱۹۰۹ شرکت سابق نفت ایران و انگلیس تشکیل شد و از سال ۱۹۰۸ تا سال ۱۹۲۸ تمام نفت تولیدی ایران از میدان نفتی مسجد سلیمان استخراج شد.  
 
میدان نفتی “چیا سرخ” در شمال غرب “قصر شیرین” که بعدها به دلت عثمانی رسید و اکنون جزوی از میادین نفتی عراق است. ژانویه ۱۹۰۴
 
 
 
یکی از دکل های حفاری در مسجد سلیمان. سال 1909
یکی از دکل های حفاری در مسجد سلیمان. سال ۱۹۰۹
 
 
یکی از دکل های حفاری در مسجد سلیمان. سال 1909

یکی از دکل های حفاری در مسجد سلیمان. سال ۱۹۰۹

احداث یک مخزن نفتی در مسجد سلیمان توسط شرکت نفت ایران و انگلیس. سال 1909

احداث یک مخزن نفتی در مسجد سلیمان توسط شرکت نفت ایران و انگلیس. سال ۱۹۰۹
فوران نفت از یکی از چاه های نفت در مسجد سلیمان. سال1911

فوران نفت از یکی از چاه های نفت در مسجد سلیمان. سال۱۹۱۱
حمل و نقل تجهیزات حفاری در مسجد سلیمان. سال 1911

حمل و نقل تجهیزات حفاری در مسجد سلیمان. سال ۱۹۱۱

راه اندازی خط لوله انتقال نفت از مسجد سلیمان به آبادان. سال 1910

راه اندازی خط لوله انتقال نفت از مسجد سلیمان به آبادان. سال ۱۹۱۰

دکل استخراج نفت در

دکل استخراج نفت در “دالکی” بوشهر. سال ۱۸۹۰
 

✅ لینک این صفحه برای ارسال به دوستان: